Een bisschop hoeft nog geen scheet te laten en heel katholiek Nederland heeft er weer een mening over. Als het een vrijzinnige bisschop is, dan is het een slappe scheet, als het een orthodoxe bisschop is, dan is de scheet slecht gecommuniceerd en als de bisschop toevallig aartsbisschop is, dan mogen de collega’s er nog eens dunnetjes overheen scheten.

Toen ik afgelopen week in een klein berichtje las dat de aartsbisschop van Utrecht, mgr. Eijk zijn priesteropleiding stopte om financiële redenen en vanwege het dalende studentenaantal, dacht ik “mooi” en ging over tot de orde van de dag. Ik had het namelijk zien aankomen en had zeker niet verwacht dat het zo snel zou gebeuren, maar beschouwde deze daad als een van de noodzakelijke en dus weinig onverwachte ingrepen die Mgr Eijk in Utrecht te voltrekken had. Maar ik had het kunnen weten: Katholiek Nederland heeft aan de hand van dit berichtje dit jaar haar zoveelste explosie doorgemaakt. Want een scheet in de Kerk is als een lont in het kruitvat. Een normaal mens trekt even de neus op en loopt weer verder; een katholiek daarentegen staat stokstijf stil produceert direct een stevige mening en laat die en face du monseigneur ontploffen.

katholieke blogosfeer

Een rondgang langs de zich orthodox-katholieke noemende weblogs neemt de lezer met duizelingwekkende vaart mee in de Verschrikkelijke Aaaaaargumentaties. Ik kon zien dat er weer een virtuele bominslag in de Nederlandse kerkprovincie op touw was gezet en vandaar dat wij voor een blogposting de orde van de dag even laten voor wat die is, in de hoop dat we daar zo meteen weer toe kunnen overgaan.

Voor de goede orde: een orthodox-katholieke blogger onderschrijft de katholieke leer zoals die in de katechismus (KKK) vermeld staat, maar binnen het Nederlandse katholiek-orthodoxe spectrum zijn er grote groepen die soms zelfs de laatste catechismus veel te modern vinden en teruggrijpen op een nog stijlere oudere uitgave van voor WOII. Weer anderen zetten vraagtekens bij het laatste Tweede Vaticaanse Concilie uit de jaren ’60 die “de kerk weer in overeenstemming met de tijd” wilde brengen. Maar de overgrote meerderheid heeft het helemaal gehad met de veel te ver gemoderniseerde Nederlandse katholieke Kerk. Kortom, men overtreft elkaar op deze weblogs in kritiek op het moderne en te ver doorgedraaide katholicisme. Daarbij moeten bisschoppen het de laatste jaren geregeld eens ontgelden en dat ging tot voor kort op een behoorlijk inhoudelijke en soms zelfs grappige wijze. In heel korte tijd zijn echter de loopgraven in de Nederlandse katholieke blogosfeer zodanig betrokken dat alles aangegrepen wordt om de tegenstander – een aantal journalisten, bisschoppen en figuren daar omheen – belachelijk te maken. Inderdaad; tot in het belachelijke aan toe.

Seksisme en homoseksualiteit 

Zo beschuldigde onlangs een van de bloggers een journalist van het Katholiek Nieuwsblad ervan seksistisch te zijn vanwege een grappig bedoeld commentaar op mevrouw Blair. De journalist had namelijk gesuggereerd dat deze wereldkleuterleidster beter kon gaan koken dan onzin over voorbehoedsmiddelen uitkramen. Hiermee riep hij herinneringen op aan dezelfde uitspraak van wijlen Pim Fortuyn – “ach ga toch koken mens” – die bedoeld was voor Wouke van Scherrenburg. Deze laatste had de opbouwende kritiek van Fortuyn destijds beter ter harte kunnen nemen, want nu wil ze voor D66 de Tweede Kamer in – hetgeen duidelijk teveel voor het goede mens is.

Mevrouw Blair verstaat echter geen Nederlands, dus de column in het KN was eerder grappig voor de bühne bedoelt, dan op de persoon gespeeld. Maar toch meende de blogger in kwestie dat hier seksisme in het spel was, zodanig dat ze opriep om alle abonnementen op het KN op te zeggen vanwege vooral deze opmerking. Nu mag iemand van mij oproepen om abonnementen op het KN op te zeggen, maar het zogenaamde seksisme-argument is vanuit katholiek standpunt dubieus. Het blijft zelfs gissen wat deze orthodoxe blogger met seksisme bedoelt, maar onderscheid maken tussen man en vrouw, en volgens de scheppingsordening een zekere taakverdeling tussen man en vrouw aanbrengen is zeker iets dat de Kerk in haar tweeduizend jaar lange geschiedenis openlijk gedaan heeft. Tot en met het Tweede Vaticaanse Concilie, toen de plots verklaarde waardigheid van de mens zich in mum van tijd bij de gelovigen, priesters en bisschoppen evolueerde tot gelijkwaardigheid van de mens en tot aansporing van emancipatie en de carrière van de vrouw. Daarmee afstand nemend van het consistente kerkelijke beleid gedurende twee millennia. Seksisme is derhalve een uitermate modern verwijt, en des te opmerkelijker daar de blogster in kwestie zelf zo seksistisch is dat ze hartstochtelijk tegen vrouwen in het kerkelijke ambt is en zelfs al tegen pastoraal medewerksters tekeer is gegaan, die kerkrechtelijk gesproken niet eens een ambtspositie innemen. Is tegen een man zeggen "ach ga toch werken man" ook seksistisch?

Maar naar aanleiding van de sluiting van het Ariënskonvikt door aartsbisschop Eijk, heeft deze blogger de bisschop ook voor de voeten geworpen heeft dat hij in de jaren negentig collegedictaten schreef waarin het kerkelijke standpunt omtrent homoseksualiteit behandeld werd en onder meer, na een wetenschappelijke analyse werd gesteld dat homo’s geen liefde voor de ander kennen, hetgeen logisch uit de hele theologische, wijsgerige en wetenschappelijke redenatie volgt die men onder meer kan lezen in Van der Does de Willebois, Het vaderloze tijdperk. Ik krijg door deze twee argumenten nu de indruk dat hier - bewust of onbewust - een hele gendermainstreamingsmachine in orthodoxe schapenkleren de katholieke blogosfeer is binnengewandeld. Behalve deze openlijke aanval op de katholieke leer lijkt deze blogger zich openlijk aan te sluiten bij de hetze vanuit vrijzinnige en atheïstische hoek die er al sinds jaar en dag wordt gevoerd tegen mgr. Eijk en waarin vooral het dagblad Trouw en een aantal linkse tv-programma’s het zeer kwalijke voortouw nemen. Is deze mevrouw-de-blogger nu nog wel Rooms-Katholiek?

Communicatie 

Een andere blogger verwoordt een veel bredere onderstroom in de katholieke orthodoxie die voortdurend kritiek op bepaalde priesters en bisschoppen hebben omdat ze zo slecht communiceren. Keer op keer hoor je van ongeacht welke leek of religieus dat bijvoorbeeld de pastores Mennen en Mutsaers, maar ook bisschop Eijk zo enorm lomp kunnen zijn: “jaaa, in principe zeggen ze wel goede dingen, maar (moeilijk gezicht, kreunende stem) ze communiceren zo enorm slecht! Ze jagen zoveel mensen de gordijnen in omdat ze zo slecht communiceren of zo enorm recht voor de raap kunnen zijn!” Hoezo is dat slecht? Kan de waarheid überhaupt verpakt worden in voor alle aanwezigen en betrokkenen aangename riedeltjes, volledig bijgeschaafd in de voorafgaande vergaderingen van alle waarheidscommissies die we in iedere parochie ‘rijk’ zijn? Wanneer er tegenwoordig een gescheiden iemand in een gezelschap aanwezig is, mag de waarheid over echtscheiding niet meer gezegd worden. En dat gaat tegenwoordig op voor zo'n beetje alle moderne onzin. Terwijl we zulke processen in katholiek Nederland veertig jaar lang wel meegemaakt hebben mag ik nu toch hopen dat we deze m